Νιώθεις συνέχεια κουρασμένη, κρυώνουν τα χέρια και τα πόδια σου, έχεις πονοκεφάλους ή παρατηρείς ότι τα μαλλιά σου πέφτουν περισσότερο; Πολλά από αυτά τα συμπτώματα είναι τόσο συνηθισμένα που εύκολα τα αποδίδουμε στο άγχος, στον κακό ύπνο ή σε μια απαιτητική καθημερινότητα.
Μερικές φορές όμως πίσω τους μπορεί να κρύβεται έλλειψη σιδήρου. Η σιδηροπενία είναι ιδιαίτερα σημαντική στις γυναίκες, καθώς η απώλεια αίματος κατά την περίοδο αποτελεί έναν από τους συχνούς παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε χαμηλά αποθέματα σιδήρου.
Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων που μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς.
Όταν τα αποθέματα σιδήρου μειώνονται σημαντικά και εμφανιστεί σιδηροπενική αναιμία, μπορεί να εμφανιστούν κόπωση, αδυναμία, δύσπνοια ή αίσθημα παλμών.
Γι’ αυτό η ανεξήγητη και επίμονη κόπωση δεν είναι πάντα θέμα «κούρασης».
Οι γυναίκες με πολύ έντονη ή παρατεταμένη περίοδο μπορεί να χάνουν περισσότερο αίμα και, κατά συνέπεια, περισσότερο σίδηρο.
Αν η περίοδός σου είναι πολύ βαριά, αν χρειάζεται να αλλάζεις πολύ συχνά σερβιέτα ή ταμπόν ή αν έχεις αιμορραγία που διαρκεί πολλές ημέρες, αξίζει να το συζητήσεις με γυναικολόγο.
Δεν είναι κάτι που πρέπει απλώς να θεωρείται «έτσι είναι η περίοδός μου».
Η έλλειψη σιδήρου έχει συσχετιστεί με ορισμένες μορφές τριχόπτωσης.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα που χάνει μαλλιά έχει χαμηλό σίδηρο. Η τριχόπτωση έχει πολλές πιθανές αιτίες και χρειάζεται σωστή αξιολόγηση.
Αν η αυξημένη απώλεια μαλλιών συνδυάζεται με κόπωση ή έντονη περίοδο, ο έλεγχος του σιδήρου μπορεί να είναι ένα από τα πράγματα που θα συζητήσει ο γιατρός.
Όταν υπάρχει αναιμία, η μειωμένη μεταφορά οξυγόνου μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα όπως πονοκέφαλο, ζάλη, αδυναμία και δύσπνοια, ιδιαίτερα κατά την προσπάθεια.
Σε πιο έντονη αναιμία μπορεί να εμφανιστούν και ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών.
Τα συμπτώματα αυτά όμως δεν είναι ειδικά μόνο για τον σίδηρο. Μπορούν να έχουν πολλές άλλες αιτίες.
Η διατροφή είναι μόνο ένας από τους πιθανούς παράγοντες.
Η αυξημένη απώλεια αίματος, η μειωμένη απορρόφηση σιδήρου από το πεπτικό, ορισμένες παθήσεις και αυξημένες ανάγκες του οργανισμού μπορούν επίσης να συμβάλουν.
Στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, η έντονη εμμηνορρυσία αποτελεί σημαντικό παράγοντα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.
Καλύτερα όχι.
Ο σίδηρος δεν είναι ένα συμπλήρωμα που πρέπει να παίρνουμε «για καλό και για κακό». Η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να είναι επιβλαβής.
Όταν υπάρχει υποψία έλλειψης, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει γενική αίματος, φερριτίνη και άλλες εξετάσεις ανάλογα με το ιστορικό.
Το σημαντικό δεν είναι μόνο να ανεβάσεις έναν αριθμό στην εξέταση, αλλά να βρεθεί και ο λόγος για τον οποίο έπεσε ο σίδηρος.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει πολύ έντονη περίοδος, εγκυμοσύνη, διατροφή με περιορισμένη πρόσληψη σιδήρου ή προβλήματα από το γαστρεντερικό που μπορεί να επηρεάζουν την απορρόφηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες αυτές οι γυναίκες έχουν ανεπάρκεια. Σημαίνει ότι ο κίνδυνος μπορεί να είναι αυξημένος και η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα.
Η συνεχής κόπωση, η ζάλη, οι πονοκέφαλοι ή η αυξημένη τριχόπτωση μπορεί να έχουν πολλές εξηγήσεις. Η έλλειψη σιδήρου είναι μία από αυτές και στις γυναίκες αξίζει ιδιαίτερη προσοχή.
Αν υπάρχουν συμπτώματα ή παράγοντες κινδύνου, ένας απλός αιματολογικός έλεγχος μπορεί να δείξει αν υπάρχει πρόβλημα.
Και το σημαντικότερο: μην ξεκινάς σίδηρο επειδή απλώς νιώθεις κουρασμένη. Βρες πρώτα αν πραγματικά σου λείπει.
NHLBI – Iron-Deficiency Anemia
MedlinePlus – Iron-Deficiency Anemia
American Academy of Dermatology – Hair loss: Diagnosis and treatment