Η ιδέα ότι ένα παιδί θα μπορούσε να δημιουργηθεί και να αναπτυχθεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και προηγμένων τεχνολογιών εκτός της φυσικής μήτρας ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία. Ωστόσο, η επιστήμη της αναπαραγωγής διανύει μια από τις πιο συναρπαστικές εποχές της, με την τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τις «τεχνητές μήτρες» να ανοίγουν νέους ορίζοντες στην υποβοηθούμενη γονιμοποίηση.
Ήδη σήμερα, σημαντικά κέντρα εξωσωματικής γονιμοποίησης χρησιμοποιούν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για να βελτιώσουν τις πιθανότητες επιτυχίας. Η AI μπορεί να αναλύει συνεχώς εικόνες εμβρύων και να προβλέπει ποια έχουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες να οδηγήσουν σε εγκυμοσύνη, προσφέροντας αντικειμενική αξιολόγηση που συμπληρώνει την εμπειρία των εμβρυολόγων.
Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή του πιο υγιούς εμβρύου γίνεται με περισσότερη ακρίβεια και λιγότερη υποκειμενικότητα, κάτι που θεωρείται κρίσιμο βήμα πριν καν μιλήσουμε για τη συνέχεια της ανάπτυξης εκτός μήτρας.
Ο όρος «τεχνητή μήτρα» (ectogenesis) περιγράφει την ανάπτυξη ενός οργανισμού σε τεχνητό περιβάλλον αντί για το φυσικό σώμα της μητέρας. Αν και η πλήρης ανάπτυξη ανθρώπινου εμβρύου εκτός μήτρας δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί, οι επιστήμονες έχουν φτάσει σε εντυπωσιακά πειραματικά αποτελέσματα.
Ορισμένα πρωτότυπα συστήματα έχουν επιτύχει να κρατήσουν εμβρυϊκά στάδια σε περιβάλλοντά παρόμοια με μήτρα, όπως η έρευνα στην Ολλανδία και στην Ισπανία που υποστηρίζει ανάπτυξη προβάτων για ημέρες μέσα σε «τεχνητό αμνιακό περιβάλλον».
Αυτές οι τεχνολογίες δεν έχουν ακόμη φτάσει στο σημείο να πραγματοποιούν πλήρη κύηση ανθρώπου, όμως το γεγονός ότι μπορεί να διατηρηθούν ζωτικά στάδια ανάπτυξης σε εξωσωματικό περιβάλλον αποτελεί ιατρικό «proof of principle» απόδειξη ότι το όραμα είναι τεχνικά εφικτό.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν περιορίζεται στην επιλογή εμβρύων. Μπορεί επίσης να υποστηρίξει την ανάλυση δεδομένων ωαρίων και σπέρματος, καθώς και να βελτιστοποιήσει θεραπευτικά πρωτόκολλα προσαρμοσμένα στον κάθε ασθενή.
Αυτό σημαίνει ότι η «προετοιμασία» πριν από την εξωσωματική μπορεί να γίνει πιο εξατομικευμένη, με δεδομένα που οδηγούν σε καλύτερη ποιότητα ωαρίων, σπέρματος και αρχικών σταδίων εμβρύων, μειώνοντας το κόστος και αυξάνοντας τις πιθανότητες επιτυχίας.
Ενώ δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση για μωρό που να αναπτύχθηκε πλήρως εκτός μήτρας μέσω τεχνητής νοημοσύνης αυτή τη στιγμή, οι επιστήμονες θεωρούν ότι οι τρεις βασικοί κρίκοι — AI στην IVF, συστήματα υποστήριξης ανάπτυξης και τεχνητές μήτρες δείχνουν ξεκάθαρα την κατεύθυνση της μελλοντικής ιατρικής.
Η συνδυαστική τεχνολογία της AI και του βιοϊατρικού σχεδιασμού έχει τεράστιο потенциал για ανθρώπους που δεν μπορούν να κυοφορήσουν για ιατρικούς λόγους, καθώς και για την πρόληψη επιπλοκών σε πρόωρα βρέφη.
Μεγάλα ερωτήματα τίθενται σε ηθικό και κοινωνικό επίπεδο καθώς αυτές οι τεχνολογίες εξελίσσονται. Τι σημαίνει να δηλώνεις «γονιός» όταν μέρος ή ολόκληρη η ανάπτυξη γίνεται εκτός σώματος; Ποιοι είναι οι κανόνες για την προστασία της ζωής, της ιδιωτικότητας και της αξιοπρέπειας; Οι επιστήμονες τονίζουν ότι κάθε πρόοδος πρέπει να συνοδεύεται από ηθική καθοδήγηση και διαρκή διάλογο.
Το μέλλον της αναπαραγωγής δεν είναι πλέον θεωρία είναι μια συναρπαστική πραγματικότητα που διαμορφώνεται στα εργαστήρια και έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Και αν και το πρώτο «AI baby» δεν είναι ακόμη γεγονός, η θύρα για κάτι τέτοιο ανοίγει σταδιακά και με ασφάλεια.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666389924001004
https://en.wikipedia.org/wiki/Artificial_womb
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7216961/
https://www.fertilitycrete.gr/el/νέα-δημοσιεύσεις/epilogi-embriou-meso-texnitis-noimosinis-μια-συστηματικη-ανασκοπηση/
https://en.wikipedia.org/wiki/Ectogenesis
https://pencilonthemoon.gr/epistimi/pos-mia-techniti-mitra-mporei-voithisei-ta-proora-vrefi/
