Δεν είναι λίγοι όσοι λένε ότι ο σκύλος ή η γάτα τους είναι το καλύτερο «αντικαταθλιπτικό». Ωστόσο, νέα επιστημονική μελέτη που παρουσιάστηκε στο Applied Research Quality of Life και αναλύεται σε άρθρο του Sebastian Ocklenburg στο Psychology Today, δείχνει ότι η πραγματικότητα ίσως είναι πιο σύνθετη: κατά μέσο όρο, η κατοχή κατοικιδίου δεν φαίνεται να αυξάνει ούτε την ευτυχία ούτε να μειώνει τη μοναξιά.
Το άρθρο βασίζεται στη δημοσίευση των Ananyev, Botha, Lamberova και συνεργατών (2026) στο επιστημονικό περιοδικό Applied Research Quality of Life.
Ένας σκύλος που μας περιμένει στην πόρτα. Μια γάτα που κουρνιάζει στον καναπέ. Για πολλούς ανθρώπους, τα κατοικίδια είναι συντροφιά, χαλάρωση, λόγος να βγουν βόλτα και να κοινωνικοποιηθούν.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετές προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει την κατοχή ζώου με καλύτερη ψυχική και σωματική υγεία.
Από την άλλη πλευρά όμως, όποιος έχει ζήσει με κατοικίδιο ξέρει ότι δεν είναι μόνο οι χαριτωμένες στιγμές. Υπάρχουν και οι δύσκολες:
Και εκεί τα πράγματα αλλάζουν.
Η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Μαξίμ Ανανίεφ από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης αξιοποίησε δεδομένα από τη μεγάλη αυστραλιανή διαχρονική έρευνα HILDA, η οποία παρακολουθεί χιλιάδες πολίτες εδώ και χρόνια.
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι επιστήμονες δεν έκαναν απλώς μια απλή σύγκριση «έχω κατοικίδιο – δεν έχω». Εκμεταλλεύτηκαν μια αλλαγή στη νομοθεσία στη Βικτώρια, όπου επιτράπηκε στους ενοικιαστές να έχουν κατοικίδια. Έτσι, μπόρεσαν να συγκρίνουν περιοχές με διαφορετικούς κανόνες και να προσεγγίσουν καλύτερα το ερώτημα της αιτιότητας.
Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 495 ιδιοκτήτες κατοικιδίων, που είχαν σκύλους, γάτες αλλά και άλλα ζώα. Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτηματολόγια για:
Όταν οι ερευνητές σύγκριναν τα δεδομένα, δεν βρήκαν σημαντικές διαφορές. Η κατοχή κατοικιδίου δεν συνδέθηκε ούτε με καλύτερη ούτε με χειρότερη ικανοποίηση από τη ζωή, ούτε με διαφορά στη μοναξιά ή στην ψυχική υγεία.
Με απλά λόγια: σε επίπεδο πληθυσμού, τα θετικά και τα αρνητικά φαίνεται να ισορροπούν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το κατοικίδιο δεν μπορεί να αλλάξει τη ζωή ενός ανθρώπου προς το καλύτερο. Σημαίνει ότι δεν λειτουργεί ως «καθολική λύση» για όλους.
Ο Sebastian Ocklenburg επισημαίνει ότι πολλές προηγούμενες μελέτες μπορεί να επηρεάστηκαν από μεθοδολογικούς περιορισμούς. Για παράδειγμα, όταν μια έρευνα απευθύνεται σε φιλόζωους, είναι πιθανό να συμμετέχουν κυρίως άνθρωποι που ήδη έχουν θετική εμπειρία με τα ζώα τους.
Η νέα μελέτη, λόγω του διαχρονικού σχεδιασμού και του τρόπου σύγκρισης περιοχών με διαφορετική νομοθεσία, θεωρείται πιο αυστηρή επιστημονικά.
Η σχέση με ένα κατοικίδιο είναι βαθιά προσωπική. Για κάποιους είναι πηγή χαράς και νοήματος. Για άλλους μπορεί να φέρει επιπλέον άγχος.
Η επιστήμη, τουλάχιστον με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα, λέει κάτι απλό: τα κατοικίδια δεν μας κάνουν αυτόματα πιο ευτυχισμένους. Η επίδραση εξαρτάται από τον άνθρωπο, το πλαίσιο και την ίδια τη σχέση.
Και ίσως αυτό είναι πιο ρεαλιστικό από κάθε ρομαντική αφήγηση.
Ananyev, M., Botha, F., Lamberova, N. et al. (2026). The Causal Effect of Pet Ownership on Health and Well-being. Applied Research Quality of Life. https://doi.org/10.1007/s11482-026-10550-5
Ocklenburg, S. (2026). Do Pets Make Their Owners Happy? New Study Says They Do Not. Psychology Today
