Πρέπει να ανησυχώ για την ακτινοβολία του κινητού;

Τι λέει πραγματικά η επιστήμη για την καθημερινή έκθεση

Το smartphone είναι σχεδόν προέκταση του χεριού μας. Το έχουμε δίπλα μας όλη μέρα, το παίρνουμε στο κρεβάτι, το βάζουμε στην τσέπη και το ελέγχουμε δεκάδες φορές καθημερινά. Είναι λοιπόν λογικό να γεννιέται το ερώτημα: μήπως όλη αυτή η έκθεση στην ακτινοβολία του κινητού βλάπτει την υγεία μας; Η σύντομη απάντηση είναι καθησυχαστική. Η πιο αναλυτική, ακόμα περισσότερο.

Τι είδους ακτινοβολία εκπέμπει το κινητό

Τα smartphones εκπέμπουν ραδιοσυχνότητες, μια μορφή μη ιονίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Αυτό είναι βασικό να ξεκαθαριστεί. Η μη ιονίζουσα ακτινοβολία δεν έχει την ενέργεια να προκαλέσει βλάβες στο DNA, σε αντίθεση με την ιονίζουσα ακτινοβολία όπως οι ακτίνες Χ ή η ακτινοβολία γάμμα.

Οι ραδιοσυχνότητες χρησιμοποιούνται για να επικοινωνεί το κινητό με τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας. Το ίδιο είδος ακτινοβολίας εκπέμπουν το Wi-Fi, το Bluetooth, τα ραδιόφωνα και πολλές οικιακές συσκευές, σε διαφορετικά όμως επίπεδα ισχύος.

Γιατί υπάρχει τόση ανησυχία

Η ανησυχία ξεκίνησε κυρίως επειδή το κινητό χρησιμοποιείται πολύ κοντά στο σώμα και στο κεφάλι. Αυτό οδήγησε επιστήμονες να εξετάσουν αν η μακροχρόνια χρήση μπορεί να σχετίζεται με καρκίνο, νευρολογικά προβλήματα ή προβλήματα γονιμότητας. Παράλληλα, συμπτώματα όπως πονοκέφαλοι, κόπωση ή δυσκολία συγκέντρωσης αποδόθηκαν από κάποιους στην ακτινοβολία, ενισχύοντας τον φόβο γύρω από το θέμα.

Τι δείχνουν οι μεγάλες επιστημονικές μελέτες

Μέχρι σήμερα, τα δεδομένα από μεγάλες και αξιόπιστες μελέτες είναι σαφή: δεν υπάρχει ισχυρή επιστημονική απόδειξη ότι η ακτινοβολία των κινητών προκαλεί βλάβες στην υγεία, όταν τα κινητά χρησιμοποιούνται εντός των ορίων ασφαλείας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, παρά την εκρηκτική αύξηση της χρήσης smartphones τα τελευταία 20 χρόνια, τα ποσοστά καρκίνου του εγκεφάλου στον γενικό πληθυσμό παραμένουν σε μεγάλο βαθμό σταθερά. Αν υπήρχε ισχυρή συσχέτιση, αυτό θα είχε ήδη φανεί σε επιδημιολογικό επίπεδο.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ επανεξετάζουν διαρκώς τα διαθέσιμα δεδομένα και καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: δεν έχουν τεκμηριωθεί αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία από τη χρήση κινητών τηλεφώνων.

Τι σημαίνει «πιθανώς καρκινογόνο»

Ένα σημείο που συχνά παρερμηνεύεται είναι η ταξινόμηση των ραδιοσυχνοτήτων ως «πιθανώς καρκινογόνων» από τη Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο. Ο όρος αυτός δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί κίνδυνος. Σημαίνει ότι τα στοιχεία είναι περιορισμένα και ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα.

Στην ίδια κατηγορία έχουν βρεθεί στο παρελθόν καθημερινά πράγματα όπως ο καφές ή τα τουρσιά. Είναι περισσότερο μια επιστημονική προειδοποίηση για συνεχή μελέτη παρά ένδειξη άμεσης απειλής.

Πώς ορίζονται τα όρια ασφαλείας

Τα κινητά τηλέφωνα πρέπει να πληρούν αυστηρά όρια ασφαλείας πριν κυκλοφορήσουν στην αγορά. Αυτά βασίζονται στον δείκτη SAR, που μετρά πόση ενέργεια απορροφά το σώμα από τη συσκευή. Ο Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών και άλλοι ρυθμιστικοί οργανισμοί θέτουν όρια πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα που έχουν δείξει επιπτώσεις σε εργαστηριακές συνθήκες.

Στην καθημερινή χρήση, η πραγματική έκθεση είναι συνήθως πολύ χαμηλότερη από τα επιτρεπτά όρια.

Τι ισχύει για τα παιδιά και τη μακροχρόνια χρήση

Τα παιδιά συχνά αναφέρονται ως πιο ευάλωτη ομάδα. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν αυξημένο κίνδυνο, αλλά η επιστημονική κοινότητα συνεχίζει την παρακολούθηση. Σε κάθε περίπτωση, ο περιορισμός του χρόνου οθόνης στα παιδιά συστήνεται κυρίως για λόγους ύπνου, συγκέντρωσης και ψυχικής υγείας, όχι λόγω ακτινοβολίας.

Χρειάζεται να πάρεις προφυλάξεις;

Αν και δεν υπάρχει ιατρική ανάγκη, όποιος θέλει μπορεί να μειώσει ακόμη περισσότερο την έκθεση χρησιμοποιώντας hands-free, στέλνοντας μηνύματα αντί για κλήσεις ή αποφεύγοντας να κοιμάται με το κινητό κάτω από το μαξιλάρι. Αυτές οι κινήσεις είναι θέμα προσωπικής άνεσης, όχι υποχρέωσης.

Το πραγματικό πρόβλημα με τα κινητά

Αξίζει να ειπωθεί ξεκάθαρα: τα μεγαλύτερα προβλήματα που σχετίζονται με τα smartphones δεν έχουν σχέση με την ακτινοβολία. Η υπερβολική χρήση, η διαταραχή του ύπνου, η κακή στάση σώματος και η συνεχής ψυχική υπερδιέγερση έχουν πολύ πιο τεκμηριωμένες επιπτώσεις στην υγεία.

Συμπέρασμα

Με βάση τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για την ακτινοβολία του κινητού όταν χρησιμοποιείται φυσιολογικά. Η έρευνα συνεχίζεται, αλλά μέχρι στιγμής τα στοιχεία είναι καθησυχαστικά. Αν τα κινητά αποτελούσαν σοβαρό κίνδυνο, αυτό θα είχε ήδη αποτυπωθεί στη δημόσια υγεία.

Η ενημέρωση είναι χρήσιμη. Ο φόβος όχι.