Μια σειρά πρόσφατων ερευνών επαναφέρει στο προσκήνιο μια ενδιαφέρουσα υπόθεση, ότι όσοι ανησυχούν υπερβολικά μπορεί να διαθέτουν υψηλότερη ευφυΐα. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύτηκαν στο Frontiers in Evolutionary Neuroscience, άτομα με αυξημένο IQ εμφανίζουν συχνότερα αγχώδεις διαταραχές όπως η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή (GAD).
Ερευνητές της Mensa εξέτασαν στο παρελθόν δεδομένα από περισσότερα από 3.000 μέλη της οργάνωσης και διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν υψηλότερο IQ εμφάνιζαν και υψηλότερα ποσοστά άγχους. Μάλιστα, επτά στους δέκα συμμετέχοντες που είχαν διαγνωστεί με GAD ανήκαν στο 10% με το υψηλότερο IQ.
Μια πιο πρόσφατη μελέτη του 2023 στο Psychological Science προσέφερε μια διαφορετική οπτική. Αναλύοντας γενετικά δεδομένα από περισσότερους από 100.000 ανθρώπους, οι επιστήμονες εντόπισαν μια πολύ μικρή, σχεδόν αμελητέα, γενετική συσχέτιση ανάμεσα στη νοημοσύνη και τη μειωμένη ψυχοπαθολογία. Το συμπέρασμα ήταν σαφές: η ευφυΐα από μόνη της δεν προβλέπει την ψυχική υγεία ενός ατόμου.
Ενδιαφέρον φέρνει και μια μελέτη του 2021 στο Frontiers in Psychology, σύμφωνα με την οποία η συναισθηματική ευφυΐα παίζει σημαντικό ρόλο στην ανθεκτικότητα απέναντι στο άγχος. Όσοι διαθέτουν ανεπτυγμένη συναισθηματική διαχείριση τείνουν να βιώνουν μικρότερη ψυχική επιβάρυνση. Αντίθετα, η πολύ υψηλή γνωστική ευφυΐα συχνά συνοδεύεται από υπερανάλυση καταστάσεων, κάτι που μπορεί να αυξήσει το άγχος.
Ο ψυχίατρος Dr. Jeremy Coplan από το SUNY Downstate Medical Center εξηγεί ότι η υψηλή ευφυΐα επιτρέπει στα άτομα να προβλέπουν κινδύνους και να εντοπίζουν προβλήματα πριν αυτά εμφανιστούν. Αυτή η αυξημένη επίγνωση λειτουργεί σαν δίκοπο μαχαίρι: από τη μία προσφέρει πλεονέκτημα, από την άλλη οδηγεί σε πιο έντονη ανησυχία.
Η ευφυΐα και το άγχος φαίνεται να συνδέονται, αλλά η σχέση τους δεν είναι γραμμική ούτε απλή. Ο συνδυασμός γενετικών παραγόντων, περιβάλλοντος, καθώς και του τύπου ευφυΐας κάθε ατόμου καθορίζει πόσο έντονα μπορεί να βιώσει άγχος. Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να κατανοηθεί πλήρως ο μηχανισμός αυτής της σύνδεσης, ώστε να σχεδιαστούν καλύτερες παρεμβάσεις για όσους ανήκουν στο «υψηλό IQ, υψηλό άγχος» προφίλ.
https://psychcentral.com/anxiety/recent-research-links-anxiety-with-higher-iq
https://www.wdrb.com/new-study
https://www.psypost.org/study-reveals
https://www.frontiersin.org/journals/psychology/