Η μέτρια κατανάλωση καφέ φαίνεται να συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο κατάθλιψης, σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές αναφορές. Νέα έρευνα δείχνει ότι η καφεΐνη μπορεί να επηρεάσει θετικά τη χημεία του εγκεφάλου αλλά και τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου, έναν μηχανισμό που μελετάται εντατικά τα τελευταία χρόνια για τον ρόλο του στην ψυχική υγεία.
Η καφεΐνη είναι το βασικό διεγερτικό συστατικό του καφέ και δρα απευθείας στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Αυξάνει τα επίπεδα ντοπαμίνης – ενός νευροδιαβιβαστή που σχετίζεται με την ευχαρίστηση, την αυξημένη ενέργεια και τη ρύθμιση της διάθεσης.
Χαμηλά επίπεδα ντοπαμίνης έχουν συσχετιστεί με συμπτώματα κατάθλιψης, επομένως η ήπια διέγερση που προσφέρει η καφεΐνη μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της διάθεσης και στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καταθλιπτικών συμπτωμάτων.
Ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου περιγράφει την επικοινωνία ανάμεσα στη μικροχλωρίδα του εντέρου και τον εγκέφαλο. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που επηρεάζει τη διάθεση, τη φλεγμονή και την ψυχική ανθεκτικότητα.
Πρόσφατες πειραματικές μελέτες σε ζώα δείχνουν ότι η καφεΐνη μπορεί να ενισχύσει την υγεία του εντερικού φραγμού, να διατηρήσει την ισορροπία της μικροχλωρίδας και να μειώσει τη νευροφλεγμονή, παράγοντες που συνδέονται άμεσα με καταθλιπτική συμπεριφορά, ιδιαίτερα σε συνθήκες χρόνιου στρες.
Μια νέα μελέτη του 2025, δημοσιευμένη στο European Journal of Pharmacology, έδειξε ότι ποντίκια που λάμβαναν καφεΐνη εμφάνισαν λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης όταν εκτέθηκαν σε χρόνιο στρες.
Παράλληλα, μετα-αναλύσεις σε ανθρώπους δείχνουν ότι η μέτρια ημερήσια κατανάλωση καφέ μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο κατάθλιψης κατά περίπου 8%, ενώ φαίνεται να συνδέεται και με χαμηλότερο κίνδυνο αυτοκτονίας.
Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι η καφεΐνη δεν αποτελεί θεραπεία για την κλινική κατάθλιψη.
Όπως επισημαίνει ο Δρ. Clark από την Αμερικανική Ιατρική Ένωση, οι χαμηλές δόσεις καφεΐνης μπορεί να βελτιώσουν τη διάθεση μέσω της ενίσχυσης της ντοπαμίνης, αλλά η κατάθλιψη είναι σύνθετη διαταραχή που απαιτεί θεραπείες βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα και ιατρική παρακολούθηση.
Ο καφές είναι ένα από τα πιο δημοφιλή ροφήματα παγκοσμίως, γεγονός που κάνει τα πιθανά οφέλη του στην ψυχική υγεία ιδιαίτερα σημαντικά για τη δημόσια υγεία.
Η μέτρια κατανάλωση μπορεί να αποτελέσει μια προσιτή καθημερινή συνήθεια με δυνητικά προστατευτική δράση έναντι της κατάθλιψης, ειδικά σε άτομα που ζουν υπό συνεχή πίεση.
Ωστόσο, απαιτείται προσοχή: η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να εντείνει το άγχος, την αϋπνία ή ταχυκαρδίες, ενώ δεν ενδείκνυται για όλους, όπως για εφήβους ή άτομα με αγχώδεις διαταραχές.
Παρότι τα στοιχεία είναι υποσχόμενα, η επιστήμη χρειάζεται ακόμη ξεκάθαρες απαντήσεις για:
Μέχρι να υπάρξει επαρκής τεκμηρίωση, οι ειδικοί συστήνουν μέτρο και ισορροπία.
ΠΗΓΗ:
dailycoffeenews.com
ama-assn.org
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
pmc.ncbi.nlm.nih.gov
www.frontiersin.org/journals
