Οι καρδιακές παθήσεις αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στις γυναίκες παγκοσμίως, κι όμως συχνά δεν αντιμετωπίζονται με την ίδια σοβαρότητα όπως στους άντρες. Ένας λόγος είναι ότι τα συμπτώματα, οι ορμονικές επιρροές και οι παράγοντες κινδύνου μπορεί να διαφέρουν. Η σωστή ενημέρωση μπορεί να κάνει τη διαφορά και πολλές φορές να σώσει ζωές.
Για δεκαετίες, η καρδιοπάθεια παρουσιαζόταν ως «ανδρικό πρόβλημα». Στην πραγματικότητα, περισσότερες γυναίκες πεθαίνουν από καρδιαγγειακά νοσήματα παρά από καρκίνο του μαστού. Η εσφαλμένη αυτή αντίληψη οδηγεί συχνά σε καθυστερημένη διάγνωση και υποθεραπεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι η καρδιακή υγεία των γυναικών χρειάζεται ξεχωριστή προσοχή και πρόληψη από νεαρή ηλικία.
Η εικόνα του έντονου πόνου στο στήθος δεν είναι πάντα αντιπροσωπευτική για τις γυναίκες. Πολλές εμφανίζουν πιο «σιωπηλά» συμπτώματα, όπως δύσπνοια, ναυτία, πόνο στην πλάτη ή στο σαγόνι, έντονη κόπωση ή ζάλη. Αυτός είναι ένας βασικός λόγος που τα καρδιακά επεισόδια στις γυναίκες συχνά δεν αναγνωρίζονται έγκαιρα, ούτε από τις ίδιες ούτε από το περιβάλλον τους.
Τα οιστρογόνα φαίνεται να προσφέρουν κάποια προστασία στην καρδιά πριν την εμμηνόπαυση. Μετά όμως, ο κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου αυξάνεται σημαντικά. Η περίοδος της εμμηνόπαυσης συνοδεύεται συχνά από αλλαγές στην αρτηριακή πίεση, στα λιπίδια και στο σωματικό βάρος, παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα την καρδιακή υγεία.
Οι γυναίκες βιώνουν συχνά χρόνιο ψυχοκοινωνικό στρες, συνδυάζοντας εργασία, οικογένεια και φροντίδα άλλων. Το στρες αυτό συνδέεται με αυξημένη κορτιζόλη, φλεγμονή και υψηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Μελέτες δείχνουν ότι η κατάθλιψη και το άγχος επηρεάζουν την καρδιά των γυναικών πιο έντονα σε σύγκριση με τους άντρες.
Καταστάσεις όπως η προεκλαμψία, ο διαβήτης κύησης και το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών συνδέονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο αργότερα στη ζωή. Αυτές οι πληροφορίες δεν αξιοποιούνται πάντα στο ιατρικό ιστορικό, με αποτέλεσμα να χάνεται πολύτιμος χρόνος πρόληψης.
Η υγεία της καρδιάς δεν αφορά μόνο τις μεγαλύτερες ηλικίες. Η κακή διατροφή, η καθιστική ζωή, το κάπνισμα και η έλλειψη ύπνου από νεαρή ηλικία συσσωρεύουν επιβαρύνσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα. Η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών νωρίς μπορεί να μειώσει δραστικά τον μελλοντικό κίνδυνο, ακόμα κι αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.
Πολλές γυναίκες τείνουν να υποβαθμίζουν τα συμπτώματά τους ή να τα αποδίδουν στην κούραση και το άγχος. Όμως η επιμονή σε ανεξήγητη κόπωση, δύσπνοια ή πόνο δεν πρέπει να αγνοείται. Η έγκαιρη αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας μπορεί να προλάβει σοβαρές επιπλοκές. Η American Heart Association τονίζει ότι η ενημέρωση και η αυτοπαρατήρηση είναι βασικά εργαλεία καρδιακής πρόληψης στις γυναίκες.
Η καρδιακή υγεία των γυναικών έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες και αξίζει ισότιμη προσοχή. Η γνώση των συμπτωμάτων, των ορμονικών αλλαγών και των προσωπικών παραγόντων κινδύνου δίνει δύναμη. Και στην καρδιά, η πρόληψη είναι πάντα πιο ισχυρή από τη θεραπεία.
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds)
https://www.heart.org/en/health-topics/consumer-healthcare/women-and-heart-disease
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5938301/
https://www.cdc.gov/heartdisease/women.htm