Το τζίντζερ, ή πιπερόριζα, αποτελεί ένα από τα πιο διαχρονικά και δημοφιλή φυσικά μέσα αντιμετώπισης γαστρεντερικών ενοχλήσεων. Χρησιμοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια στην παραδοσιακή ιατρική της Κίνας, της Ινδίας και της Μέσης Ανατολής ως φάρμακο για τη ναυτία, τα φουσκώματα και τις στομαχικές διαταραχές. Στη σύγχρονη εποχή, η επιστημονική έρευνα έχει εστιάσει περισσότερο στις ιδιότητες του τζίντζερ, επιβεβαιώνοντας σε μεγάλο βαθμό αυτό που οι παραδοσιακές κουλτούρες γνώριζαν ήδη: ότι το τζίντζερ μπορεί πράγματι να βοηθήσει στην ανακούφιση ενός ταραγμένου στομαχιού. Η δράση του ωστόσο δεν είναι μαγική ούτε απόλυτη, και γι’ αυτό αξίζει να εξεταστεί με προσοχή το πώς ακριβώς λειτουργεί και σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να φανεί πιο αποτελεσματικό.
Η ικανότητα του τζίντζερ να καταπραΰνει το στομάχι σχετίζεται κυρίως με τα βιοδραστικά συστατικά του, όπως η τζιντζερόλη και η σογκαόλη. Αυτές οι ενώσεις φαίνεται ότι επηρεάζουν θετικά το πεπτικό σύστημα μέσω πολλαπλών μηχανισμών. Ένας από τους πιο καλά τεκμηριωμένους είναι η αντιεμετική δράση του τζίντζερ, δηλαδή η ικανότητά του να μειώνει τη ναυτία και τον εμετό. Για αυτόν τον λόγο χρησιμοποιείται συχνά από ανθρώπους που υποφέρουν από ναυτία ταξιδιού, από εγκύους που αντιμετωπίζουν εμετούς του πρώτου τριμήνου, ή ακόμα και από ασθενείς που κάνουν χημειοθεραπεία.
Η ναυτία συχνά συνοδεύεται από μια αίσθηση ανακατωσούρας στο στομάχι, φουσκώματος ή δυσφορίας. Το τζίντζερ ενισχύει την κινητικότητα του γαστρεντερικού συστήματος, δηλαδή βοηθά το στομάχι να αδειάζει πιο αποτελεσματικά. Η καθυστερημένη γαστρική κένωση μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας πίσω από την αίσθηση βάρους και πόνου στο στομάχι μετά το φαγητό, και το τζίντζερ φαίνεται ότι μπορεί να επιταχύνει αυτόν τον φυσικό ρυθμό. Κάποιες μελέτες δείχνουν ότι τόσο σε υγιή άτομα όσο και σε ανθρώπους με δυσπεψία, το τζίντζερ βελτιώνει την κινητικότητα του στομάχου και μειώνει το αίσθημα πληρότητας.
Εκτός από τη δράση του στη ναυτία και τη γαστρική κινητικότητα, το τζίντζερ διαθέτει και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Φλεγμονή μπορεί να δημιουργηθεί στο στομάχι από διάφορες αιτίες, όπως άγχος, λήψη φαρμάκων ή κατανάλωση τροφών που ερεθίζουν το γαστρικό βλεννογόνο. Οι αντιφλεγμονώδεις ενώσεις του τζίντζερ ενδέχεται να προσφέρουν μια ήπια ανακούφιση, μειώνοντας τους πόνους και τις ενοχλήσεις. Αν και το αποτέλεσμα αυτό δεν είναι τόσο ισχυρό όσο εκείνο των φαρμακευτικών αντιφλεγμονωδών, αρκετοί άνθρωποι το βρίσκουν βοηθητικό, ειδικά ως συμπληρωματική επιλογή.
Το τζίντζερ έχει επίσης ήπια σπασμολυτική επίδραση. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να βοηθήσει στη χαλάρωση των μυών του πεπτικού σωλήνα, μειώνοντας κράμπες ή σπασμούς στο στομάχι και στο έντερο. Η δράση αυτή εξηγεί γιατί συχνά αναφέρεται ότι το τζίντζερ προσφέρει ανακούφιση σε περιπτώσεις φουσκώματος ή αερίων. Όταν οι μυς του εντέρου σφίγγουν ή “συμπονούν”, η κυκλοφορία των αερίων μπλοκάρεται και δημιουργείται ενόχληση. Το τζίντζερ μπορεί να ηρεμήσει τη διαδικασία αυτή, επιτρέποντας στο σώμα να αποβάλλει τα αέρια φυσικά και ανώδυνα.
Παρά τα αξιοσημείωτα οφέλη του, το τζίντζερ δεν είναι κατάλληλο για όλους και μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μην προσφέρει ιδιαίτερη ανακούφιση. Άτομα με σοβαρά γαστρεντερικά προβλήματα, όπως έλκη, γαστρίτιδα ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (GERD), μπορεί να παρατηρήσουν ότι το τζίντζερ επιδεινώνει την καούρα. Αυτό οφείλεται στο ότι το τζίντζερ έχει μια “θερμή” φύση, που σε κάποιους ανθρώπους αυξάνει την παραγωγή οξέων. Είναι λοιπόν σημαντικό να εξετάζεται κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Επιπλέον, σε μεγάλες ποσότητες, το τζίντζερ μπορεί να προκαλέσει ήπια καούρα ή διάρροια.
Η μορφή στην οποία καταναλώνεται το τζίντζερ παίζει επίσης ρόλο. Πολύς κόσμος διαπιστώνει ότι το τσάι τζίντζερ είναι πιο ήπιο και ευκολοχώνευτο, ενώ άλλοι προτιμούν το φρέσκο τζίντζερ σε φέτες ή τριμμένο μέσα σε ζεστό νερό. Τα συμπληρώματα τζίντζερ σε κάψουλες έχουν πιο συγκεντρωμένη δράση και συχνά χρησιμοποιούνται για αντιμετώπιση ναυτίας. Η επιλογή εξαρτάται από τις ανάγκες και τις προτιμήσεις του καθενός.
Συνολικά, το τζίντζερ δεν αποτελεί πανάκεια, αλλά η έρευνα και η εμπειρία δείχνουν πως μπορεί πράγματι να καταπραΰνει ένα ταραγμένο στομάχι σε αρκετές περιπτώσεις. Η φυσική του δράση, η αντιεμετική και αντιφλεγμονώδης ιδιοτήτά του και η επίδρασή του στην κινητικότητα του γαστρεντερικού συστήματος το κάνουν μια ασφαλή και συχνά αποτελεσματική επιλογή για ήπια στομαχικά προβλήματα. Παρότι δεν αντικαθιστά την ιατρική φροντίδα όταν υπάρχει υποκείμενο πρόβλημα, μπορεί να αποτελέσει μια φυσική, εύκολη και προσιτή λύση για καθημερινές δυσφορίες.
Πηγές
National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH) – Ginger
https://www.nccih.nih.gov/health/ginger
Cleveland Clinic – Why Ginger Is Good for Nausea & Digestion
https://health.clevelandclinic.org/health-benefits-of-ginger
Harvard Health Publishing – Can ginger help with digestive issues?
https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/ginger-a-natural-herbal-remedy
Journal of Ethnopharmacology – Review of Ginger’s bioactive compounds and GI effects
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378874116306595
