Όταν μιλάμε για την καρδιά, το μυαλό μας πηγαίνει αυτόματα στο στήθος. Κι όμως, η επιστήμη εδώ και χρόνια αναγνωρίζει ότι ένα εξίσου σημαντικό “σύστημα υποστήριξης” της κυκλοφορίας του αίματος βρίσκεται πολύ πιο χαμηλά στο σώμα μας. Οι γάμπες, οι μύες του κάτω μέρους των ποδιών, συχνά αποκαλούνται η «δεύτερη καρδιά» του οργανισμού και όχι άδικα.
Η καρδιά αντλεί το αίμα προς όλο το σώμα με δύναμη. Όμως η επιστροφή του αίματος από τα πόδια προς τα πάνω γίνεται κόντρα στη βαρύτητα. Εδώ ακριβώς μπαίνει σε δράση ένας μηχανισμός που δεν αντιλαμβανόμαστε συνειδητά, αλλά λειτουργεί συνεχώς όσο κινούμαστε.
Οι φλέβες των κάτω άκρων διαθέτουν βαλβίδες που εμποδίζουν το αίμα να γυρίσει προς τα κάτω. Ωστόσο, αυτές οι βαλβίδες από μόνες τους δεν αρκούν. Χρειάζονται βοήθεια από τους μύες της γάμπας, οι οποίοι με κάθε σύσπαση πιέζουν τις φλέβες και «σπρώχνουν» το αίμα προς την καρδιά.
Κάθε φορά που περπατάμε, ανεβαίνουμε σκάλες ή ακόμα και όταν σηκωνόμαστε στις μύτες των ποδιών μας, οι μύες της γάμπας λειτουργούν σαν αντλία. Αυτή η μυϊκή αντλία ενεργοποιεί την κυκλοφορία, μειώνει τη στάση του αίματος και βοηθά στην οξυγόνωση των ιστών.
Γι’ αυτό και οι ειδικοί αναφέρονται συχνά στις γάμπες ως «δεύτερη καρδιά». Δεν αντικαθιστούν την καρδιά, αλλά τη στηρίζουν, ειδικά σε ό,τι αφορά την επιστροφή του αίματος από τα κάτω άκρα.
Η έλλειψη κίνησης επηρεάζει άμεσα αυτόν τον μηχανισμό. Η πολύωρη καθιστική ζωή, η ορθοστασία χωρίς κίνηση και η ακινησία γενικότερα μειώνουν τη δράση των μυών της γάμπας. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι πρήξιμο στα πόδια, αίσθημα βάρους, κράμπες και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις φλεβική ανεπάρκεια ή κιρσοί.
Γι’ αυτό και τα προβλήματα κυκλοφορίας εμφανίζονται συχνότερα σε άτομα που κάθονται πολλές ώρες, ταξιδεύουν συχνά ή έχουν περιορισμένη φυσική δραστηριότητα.
Το περπάτημα θεωρείται μία από τις πιο αποτελεσματικές και απλές μορφές άσκησης για την υγεία της κυκλοφορίας. Δεν απαιτεί εξοπλισμό και ενεργοποιεί άμεσα τη μυϊκή αντλία των γαμπών. Ακόμα και μικρά διαλείμματα κίνησης μέσα στη μέρα μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά.
Η τακτική κίνηση βοηθά στη μείωση της φλεβικής πίεσης, βελτιώνει την επιστροφή του αίματος και υποστηρίζει συνολικά την καρδιαγγειακή υγεία. Δεν είναι τυχαίο ότι οι γιατροί συστήνουν συχνά απλές ασκήσεις για τις γάμπες σε άτομα με κυκλοφορικά προβλήματα.
Η φροντίδα της «δεύτερης καρδιάς» δεν απαιτεί δραστικές αλλαγές. Αρκεί να θυμόμαστε τη σημασία της κίνησης μέσα στην καθημερινότητα. Το να σηκωνόμαστε συχνά, να περπατάμε, να αποφεύγουμε την πολύωρη ακινησία και να ενισχύουμε τους μύες των ποδιών μας είναι επένδυση για τη συνολική υγεία.
Το σώμα μας λειτουργεί ως σύνολο και οι γάμπες, αν και συχνά παραμελημένες, παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ροή της ζωής μέσα μας: το αίμα.
https://www.health.harvard.edu/heart-health/the-importance-of-the-calf-muscle-pump
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6139718/
https://my.clevelandclinic.org/health/articles/21110-calf-muscle-pump
https://www.heart.org/en/healthy-living/fitness/fitness-basics/walking
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/varicose-veins/in-depth/exercise/art-20044834
