Αν περάσετε λίγα λεπτά στα social media, είναι πολύ πιθανό να δείτε κάποιον να πίνει protein shake, να προσθέτει σκόνη πρωτεΐνης στον καφέ του ή να υποστηρίζει ότι κάθε γεύμα πρέπει να περιέχει όσο το δυνατόν περισσότερη πρωτεΐνη. Τα τελευταία χρόνια, η πρωτεΐνη έχει μετατραπεί σε μία από τις μεγαλύτερες τάσεις στον χώρο της διατροφής, με προϊόντα όπως μπάρες, γιαούρτια, δημητριακά και ακόμη και παγωτά να διαφημίζονται ως «high protein».
Πόση πρωτεΐνη όμως χρειάζεται πραγματικά ο οργανισμός; Και μήπως η υπερβολή δεν προσφέρει τα οφέλη που πιστεύουμε;
Η πρωτεΐνη αποτελεί ένα από τα βασικά θρεπτικά συστατικά του οργανισμού. Είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη και τη διατήρηση των μυών, τη σύνθεση ορμονών και ενζύμων, την επούλωση των ιστών και την καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Επιπλέον, συμβάλλει στο αίσθημα του κορεσμού, γεγονός που μπορεί να βοηθήσει στον καλύτερο έλεγχο της όρεξης και στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.
Εδώ είναι που δημιουργείται η μεγαλύτερη παρανόηση.
Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες που δεν αθλούνται έντονα, οι διεθνείς οδηγίες προτείνουν περίπου 0,8 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα. Αυτό σημαίνει ότι ένας άνθρωπος που ζυγίζει 70 κιλά χρειάζεται περίπου 56 γραμμάρια πρωτεΐνης ημερησίως για να καλύψει τις βασικές ανάγκες του.
Ωστόσο, οι ανάγκες δεν είναι ίδιες για όλους. Άτομα που γυμνάζονται συστηματικά, αθλητές, ηλικιωμένοι, έγκυες γυναίκες ή όσοι βρίσκονται σε πρόγραμμα απώλειας βάρους μπορεί να χρειάζονται μεγαλύτερη ποσότητα, συνήθως μεταξύ 1,2 και 2 γραμμαρίων ανά κιλό σωματικού βάρους, ανάλογα με την περίπτωση και πάντα με καθοδήγηση επαγγελματία υγείας.
Οι διατροφικές συμβουλές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βασίζονται συχνά σε αθλητές, bodybuilders ή influencers που έχουν διαφορετικές ανάγκες από τον μέσο άνθρωπο.
Αυτό έχει οδηγήσει πολλούς να πιστεύουν ότι όσο περισσότερη πρωτεΐνη καταναλώνουν, τόσο πιο υγιείς θα είναι ή τόσο πιο εύκολα θα χάσουν βάρος. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν ότι η υπερβολική πρόσληψη πρωτεΐνης προσφέρει επιπλέον οφέλη σε άτομα που ήδη καλύπτουν τις ημερήσιες ανάγκες τους.
Η απάντηση είναι όχι.
Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους μέσα από μια ισορροπημένη διατροφή που περιλαμβάνει τρόφιμα όπως αυγά, ψάρι, κοτόπουλο, άπαχο κρέας, γαλακτοκομικά προϊόντα, όσπρια, ξηρούς καρπούς και προϊόντα σόγιας.
Τα συμπληρώματα πρωτεΐνης μπορεί να είναι χρήσιμα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως σε αθλητές υψηλών απαιτήσεων ή σε άτομα που δυσκολεύονται να καλύψουν τις ανάγκες τους μέσω της διατροφής. Δεν αποτελούν όμως απαραίτητο μέρος μιας υγιεινής διατροφής για όλους.
Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους, μια σχετικά αυξημένη πρόσληψη πρωτεΐνης δεν φαίνεται να προκαλεί προβλήματα όταν ακολουθείται για περιορισμένο χρονικό διάστημα και στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.
Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη πρόσληψη θερμίδων, γεγονός που δυσκολεύει την απώλεια βάρους. Επιπλέον, όταν η διατροφή επικεντρώνεται αποκλειστικά στην πρωτεΐνη, υπάρχει ο κίνδυνος να παραμεληθούν άλλα σημαντικά θρεπτικά συστατικά, όπως οι φυτικές ίνες, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής άλεσης.
Σε άτομα με χρόνια νεφρική νόσο ή άλλες συγκεκριμένες παθήσεις, η υψηλή πρόσληψη πρωτεΐνης θα πρέπει να γίνεται μόνο έπειτα από ιατρική συμβουλή.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν έχει σημασία μόνο η συνολική ποσότητα, αλλά και ο τρόπος που κατανέμεται η πρωτεΐνη μέσα στην ημέρα.
Αντί να καταναλώνεται σχεδόν όλη σε ένα γεύμα, φαίνεται πως είναι πιο ωφέλιμο να υπάρχει μια επαρκής ποσότητα πρωτεΐνης σε κάθε κύριο γεύμα. Με αυτόν τον τρόπο υποστηρίζεται καλύτερα η διατήρηση της μυϊκής μάζας και αυξάνεται το αίσθημα κορεσμού.
Η υγεία δεν εξαρτάται από ένα μόνο θρεπτικό συστατικό. Η ποιότητα της συνολικής διατροφής, η τακτική άσκηση, ο επαρκής ύπνος και η καθημερινή σωματική δραστηριότητα παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο από το αν ένα γιαούρτι περιέχει 15 ή 25 γραμμάρια πρωτεΐνης.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι καμία τροφή ή συμπλήρωμα δεν μπορεί από μόνο του να αντικαταστήσει μια ισορροπημένη διατροφή.
Η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη για την υγεία μας, όμως η ποσότητα που χρειαζόμαστε εξαρτάται από την ηλικία, το σωματικό βάρος, τη φυσική δραστηριότητα και τη γενική κατάσταση της υγείας μας.
Οι περισσότεροι άνθρωποι καλύπτουν τις ανάγκες τους μέσα από τη διατροφή τους και δεν χρειάζονται υπερβολικές ποσότητες ή συμπληρώματα μόνο και μόνο επειδή το βλέπουν στα social media.
Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες διατροφικές τάσεις, η ισορροπία παραμένει η καλύτερη επιλογή.
