Ένα κοκτέιλ δίπλα στη θάλασσα, ο ήλιος, λίγη μουσική και η αίσθηση ότι επιτέλους ξεκίνησαν οι διακοπές. Είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική καλοκαιρινή εικόνα. Υπάρχει όμως ένα μικρό πρόβλημα: όταν συνδυάζουμε υψηλή θερμοκρασία, πολλές ώρες στον ήλιο, σωματική δραστηριότητα, ιδρώτα, λίγο νερό και αλκοόλ, ο οργανισμός μπορεί να χάσει περισσότερα υγρά από όσα αναπληρώνουμε.
Και το ενδιαφέρον είναι ότι η αφυδάτωση δεν εμφανίζεται πάντα με ένα ξεκάθαρο «καμπανάκι». Μπορεί αρχικά να εκδηλωθεί με πονοκέφαλο, κόπωση, ζάλη ή έντονη δίψα και να αποδοθεί απλώς στη ζέστη ή στην κούραση. Σε συνθήκες μεγάλης ζέστης, όμως, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε θερμική εξάντληση ή, πιο σοβαρά, σε θερμοπληξία.
Όταν ζεσταινόμαστε, το σώμα προσπαθεί να απομακρύνει τη θερμότητα κυρίως μέσω της εφίδρωσης. Όσο περισσότερο ιδρώνουμε, τόσο περισσότερα υγρά χάνουμε.
Το αλκοόλ δεν αποτελεί κατάλληλο τρόπο ενυδάτωσης. Οι οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τις πολύ ζεστές ημέρες συστήνουν να πίνουμε τακτικά νερό και να αποφεύγουμε το αλκοόλ, καθώς και την υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα cocktail σε μια καλοκαιρινή έξοδο είναι από μόνο του επικίνδυνο. Το πρόβλημα είναι όταν το ποτό αντικαθιστά το νερό και ταυτόχρονα παραμένουμε για πολλές ώρες στη ζέστη.
Η παρουσία του νερού μπορεί να δημιουργεί την αίσθηση ότι είμαστε δροσεροί, όμως δεν σημαίνει ότι ο οργανισμός δεν επιβαρύνεται από τη θερμοκρασία.
Μπορεί να κολυμπάμε, να περπατάμε στην παραλία ή να καθόμαστε κάτω από μια ομπρέλα και παρ’ όλα αυτά να χάνουμε υγρά μέσω της εφίδρωσης. Μάλιστα, ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι η αντιλαμβανόμενη θερμοκρασία στον ήλιο μπορεί να είναι σημαντικά υψηλότερη από αυτή που αναφέρεται στη σκιά.
Γι’ αυτό το «είμαι δίπλα στη θάλασσα, δεν νιώθω ζέστη» δεν είναι αξιόπιστος δείκτης ότι ο οργανισμός είναι ασφαλής.
Ένα ποτό στην παραλία δεν είναι πάντα μόνο αλκοόλ. Συχνά περιέχει ζάχαρη, χυμούς ή αναψυκτικά, ενώ μπορεί να καταναλώνεται πολύ αργά, δίνοντας την ψευδαίσθηση ότι πίνουμε αρκετά υγρά.
Το σημαντικό είναι να μην αντιμετωπίζουμε ένα cocktail σαν να «μετράει» για την ενυδάτωσή μας. Το νερό πρέπει να παραμένει το βασικό ρόφημα όταν βρισκόμαστε στη ζέστη.
Εδώ χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή. Beach volley, ρακέτες, κολύμπι, πεζοπορία ή οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα αυξάνει την παραγωγή θερμότητας και την απώλεια υγρών.
Αν μετά από αρκετή ώρα άσκησης στον ήλιο ακολουθήσει αλκοόλ χωρίς επαρκή αναπλήρωση υγρών, ο οργανισμός μπορεί να δυσκολευτεί περισσότερο να διαχειριστεί τη ζέστη.
Ο ΠΟΥ συστήνει να αποφεύγεται η έντονη σωματική δραστηριότητα τις πιο ζεστές ώρες και να προτιμάται η σκιά ή ένας δροσερός χώρος.
Η έντονη δίψα είναι ένα προφανές σημάδι, αλλά δεν είναι το μόνο. Πονοκέφαλος, ζάλη, αδυναμία, κόπωση, ξηροστομία και μειωμένη ποσότητα ούρων μπορούν επίσης να εμφανιστούν όταν ο οργανισμός χρειάζεται περισσότερα υγρά.
Αν μετά από πολλές ώρες στον ήλιο αισθανθείτε ότι «δεν είστε καλά», μην το αποδώσετε αυτόματα στο ποτό ή στην κούραση. Μετακινηθείτε σε δροσερό ή σκιερό μέρος και αρχίστε να ενυδατώνεστε.
Η θερμοπληξία είναι επείγουσα ιατρική κατάσταση. Σύγχυση, παραλήρημα, απώλεια συνείδησης, πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος ή έντονη επιδείνωση της κατάστασης απαιτούν άμεση ιατρική βοήθεια.
Σε περίπτωση υποψίας θερμοπληξίας, το άτομο πρέπει να μεταφερθεί άμεσα σε δροσερό χώρο και να ξεκινήσει ενεργή ψύξη ενώ αναζητείται επείγουσα ιατρική βοήθεια.
Το καλοκαιρινό tip δεν είναι «μην πιεις». Είναι μην ξεχάσεις το νερό.
Αν περάσεις αρκετές ώρες στην παραλία, φρόντισε να έχεις μαζί σου νερό και να πίνεις τακτικά. Κάνε διαλείμματα στη σκιά, απόφυγε την έντονη δραστηριότητα τις πιο ζεστές ώρες και μην χρησιμοποιείς το αλκοόλ ως υποκατάστατο των υγρών που χρειάζεται ο οργανισμός.
Ένα απλό κόλπο είναι να έχεις ένα ποτήρι ή μπουκάλι νερό δίπλα στο ποτό σου. Έτσι, το cocktail παραμένει μέρος της απόλαυσης των διακοπών και όχι το μοναδικό υγρό που καταναλώνεις.
Η ζέστη μπορεί να επηρεάσει περισσότερο τους ηλικιωμένους, τα μικρά παιδιά, τις εγκύους, τους ανθρώπους που εργάζονται ή γυμνάζονται σε εξωτερικούς χώρους και όσους έχουν ορισμένα χρόνια προβλήματα υγείας. Ορισμένα φάρμακα μπορούν επίσης να επηρεάσουν την αντίδραση του οργανισμού στη ζέστη και στην ισορροπία των υγρών.
Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή και, όπου υπάρχει αμφιβολία, συμβουλή από γιατρό ή φαρμακοποιό.
Το cocktail στην παραλία δεν χρειάζεται να γίνει ο «κακός» της ιστορίας. Οι διακοπές είναι για να τις απολαμβάνουμε. Το θέμα είναι να γνωρίζουμε ότι ήλιος + ζέστη + ιδρώτας + δραστηριότητα + αλκοόλ + λίγο νερό δεν είναι ο καλύτερος συνδυασμός για τον οργανισμό.
Η λύση είναι απλή: σκιά, διαλείμματα από τον ήλιο, τακτική κατανάλωση νερού και μέτρο στο αλκοόλ.
Γιατί το καλύτερο cocktail των διακοπών είναι αυτό που απολαμβάνεις χωρίς την επόμενη ώρα να αναρωτιέσαι γιατί ξαφνικά έχεις πονοκέφαλο και νιώθεις εξαντλημένος.
